Thoát Khỏi “Cringe”: Chấp Nhận Sự Không Hoàn Hảo Để Sống Trọn Vẹn Hơn

Cảm giác xấu hổ, hay “cringe”, là một phần không thể tránh khỏi của trải nghiệm làm người. Từ những hành động vụng về khi chuyển từ đi bộ sang chạy, đến sự bối rối khi mất vài giây để cất tiền lẻ, nỗi sợ bị đánh giá luôn thường trực. Tuy nhiên, sự phát triển của mạng xã hội và những thay đổi trong văn hóa đã khiến chúng ta ngày càng nhạy cảm hơn với “cringe”, đồng thời cũng mở ra một con đường mới để chấp nhận và thậm chí tôn vinh nó. Bài viết này, được tổng hợp và biên soạn bởi Gấu Bông Đà Nẵng, sẽ đi sâu vào lý do tại sao chúng ta lại sợ “cringe” đến vậy và làm thế nào để thoát khỏi cái bóng ám ảnh đó.

Nỗi Sợ Bị Đánh Giá: Căn Nguyên Của Sự “Cringe”

Nỗi sợ bị nhìn nhận là “cringe” có thể xuất phát từ nhiều yếu tố. Bản thân việc nhận thức được sự vụng về của mình trong các tình huống xã hội, dù là nhỏ nhặt, cũng đủ để gây ra sự khó chịu. Việc trì hoãn hoặc né tránh những hành động có thể khiến người khác chú ý, như chạy để kịp xe buýt, cho thấy mức độ mà chúng ta mong muốn tránh bị “nhìn thấy” hoặc đánh giá. Sự thiếu tự tin vào các kỹ năng xã hội, hay thậm chí là sở thích cá nhân, càng làm tăng cảm giác này. Chúng ta có xu hướng che đậy những gì mình thực sự yêu thích bằng một lớp vỏ bọc mỉa mai, như “xem phim này chỉ là cho vui thôi”, để giảm thiểu nguy cơ bị cho là “kém sang” hoặc “lỗi thời”.

Ảnh Hưởng Của Đại Dịch Và Mạng Xã Hội

Tiến sĩ Roger Giner-Sorolla, một nhà tâm lý học xã hội, cho rằng đại dịch COVID-19 đã làm tăng khả năng chúng ta cảm thấy “cringe”. Việc thiếu vắng các tương tác trực tiếp trong thời gian dài có thể làm gia tăng lo âu xã hội. Mặc dù các biện pháp phong tỏa có thể tạm thời giảm bớt sự lo lắng bằng cách hạn chế tiếp xúc, nhưng chúng không giải quyết được gốc rễ của vấn đề.

Cùng với đó, sự bùng nổ của mạng xã hội đã khuếch đại vấn đề này. Các nền tảng trực tuyến khiến chúng ta tiếp xúc với hành vi “cringe” của người khác nhiều hơn bao giờ hết. Kaitlyn Tiffany, trong một bài viết trên The Atlantic, đã mô tả cách mà nhận thức về “cringe” của chúng ta trở nên nhạy bén đến mức có thể phát hiện ra những lỗi sai nhỏ nhất trong cách thể hiện của người khác và chia sẻ chúng rộng rãi. Điều này tạo ra một văn hóa nơi mà mọi thứ, từ ảnh tự chụp đến những câu chuyện dài trên Instagram, đều có thể bị coi là “cringe”. Không ngạc nhiên khi những người không sử dụng mạng xã hội lại trở nên hấp dẫn trong mắt nhiều người.

Tự Giám Sát Bản Thân: Kỷ Nguyên Của “Nhân Vật Chính”

Xu hướng tự giám sát bản thân ngày càng gia tăng, được thể hiện rõ qua sự nổi lên của “hội chứng nhân vật chính”. Nhiều người trẻ tưởng tượng mình là “nhân vật chính” trong cuộc đời, luôn ý thức về việc “mọi người đang nhìn mình và mình cũng đang nhìn lại chính mình”. Olivia Yallop, tác giả của một bài viết trên The Guardian, cho rằng “nhân vật chính” không thể tồn tại nếu không có khán giả.

Tiến sĩ Giner-Sorolla cũng nhấn mạnh rằng, khi mọi người tạo nội dung trên mạng xã hội, phản hồi tức thì – dù tích cực hay tiêu cực – có thể làm tăng sự tự nhận thức lên mức độ “độc hại”. Mạng xã hội có xu hướng phân cực hóa mọi vấn đề, biến những sai lầm nhỏ thành những vấn đề đạo đức nghiêm trọng. Thay vì một trận cười nhẹ nhàng, chúng ta có thể đối mặt với sự chế giễu tàn nhẫn, dẫn đến xấu hổ thay vì chỉ là ngượng ngùng.

Chấp Nhận Sự “Cringe”: Bước Ra Khỏi Vùng An Toàn

May mắn thay, khi chúng ta trưởng thành hơn, sự quan tâm đến ý kiến của người khác dường như giảm đi. Điều thú vị là, văn hóa nói chung dường như cũng đang chuyển dịch theo hướng chấp nhận sự “cringe” một cách chân thành hơn. Judy Bergman, trong một bài viết trên TIME, đã đề xuất rằng chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên của sự “thị hiếu tệ hại” không hối tiếc. Sự kỳ thị văn hóa gắn liền với việc thỏa mãn những sở thích “kém sang” đã dần biến mất.

Hơn nữa, khi đào sâu vào bản chất của cái gọi là “cringe”, chúng ta nhận ra rằng các tiêu chuẩn thường do nam giới đặt ra. Nam giới thường có xu hướng chỉ trích những thứ phổ biến (ví dụ: các chương trình thực tế, chiêm tinh, nhạc pop), và tư tưởng coi thường phụ nữ (misogyny) thường ẩn dưới ý tưởng về “cringe”, khiến cho sở thích và thú vui của phụ nữ khó được công nhận. Điều trớ trêu là, sự khăng khăng của nam giới rằng “truyền hình thực tế là rác rưởi” thường bắt nguồn từ chính sự thất bại của họ trong việc hiểu hoặc đánh giá cao nó. Thay vì đối mặt với sự bối rối khi không hiểu về một chủ đề nào đó, họ lại gán sự “cringe” của mình cho người khác và khiến chúng ta cảm thấy nhỏ bé vì yêu thích những thứ phổ biến. Và chúng ta không nên để điều đó chi phối cuộc sống của mình.

Sự đón nhận nhiệt tình đối với “cringe” có thể thấy rõ trong văn hóa đại chúng. Hãy nhìn vào Amelia Dimoldenberg và sự nổi tiếng của những buổi phỏng vấn Chicken Shop Date đầy ngượng nghịu. Julia Fox, nổi tiếng với sự táo bạo không hề che giấu, đã được ca ngợi là một biểu tượng thời trang. Trên mạng internet, các meme “Tôi “cringe” nhưng tôi tự do” lan truyền rộng rãi. Taylor Swift đã khuyên các sinh viên tốt nghiệp hãy “chấp nhận sự “cringe””” khi bà nhận bằng tiến sĩ danh dự từ NYU. Và tất nhiên, không thể không nhắc đến cặp đôi Kravis – có lẽ là cặp đôi “nóng bỏng”, “lãng mạn” và “cringe” nhất trên đời – vừa mới kết hôn.

Sống Trọn Vẹn: Nhảy Như Thể Không Ai Nhìn

Có vẻ như, sự “cringe” đang thực sự “thời thượng”. Thậm chí, nghiên cứu cũng khẳng định rằng sự tổn thương có thể khiến bạn trở nên dễ mến hơn và nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng chúng ta thường là những người khắc nghiệt nhất với chính mình. Hơn nữa, mặc dù làm xói mòn kỹ năng xã hội vốn đã hạn chế của tôi, đại dịch cũng dạy cho tôi rằng cuộc sống quá ngắn ngủi. Tôi cố gắng nhớ lại khoảng thời gian mà tôi sẵn sàng đánh đổi mọi thứ chỉ để được đến câu lạc bộ một lần nữa, và giờ đây khi đã tự do, tôi không nên lãng phí thời gian lo lắng về cách cánh tay mình trông như thế nào khi nhảy.

Tim Kreider đã viết trong bài tiểu luận “Tôi Biết Bạn Nghĩ Gì Về Tôi” trên tờ New York Times: “Nghe những ý kiến không kiềm chế của người khác về bạn là một lời nhắc nhở khó chịu rằng bạn chỉ là một người bình thường trên thế giới, và không phải ai cũng luôn nhìn bạn theo cách khoan dung mà bạn hy vọng, luôn có sự thông cảm, luôn đứng về phía bạn.” Đúng là thật đáng sợ khi nghĩ rằng một người lạ có thể cho rằng tôi kỳ quặc, xấu xí hay khó chịu, và không có gì tôi có thể làm được về điều đó. Nhưng, tôi lại thấy điều đó có phần giải phóng. Có lẽ nói ra điều này cũng hơi “cringe”, nhưng tất cả chúng ta đều nên chấp nhận rằng, dù bị đánh giá thế nào đi chăng nữa, thì cứ nhảy như thể không ai nhìn.

Hình ảnh minh họa một nhóm bạn trẻ đang vui vẻ trên bãi biển, một số đang nhảy múa.

Kết Luận: Bài Học Từ Sự Ngượng Ngùng

Cuộc sống không phải lúc nào cũng hoàn hảo, và sự “cringe” là một phần không thể thiếu của hành trình đó. Thay vì cố gắng trốn tránh hoặc che giấu nó, chúng ta có thể học cách chấp nhận, thậm chí biến nó thành điểm mạnh. Bằng cách hiểu rõ nguồn gốc của nỗi sợ “cringe” và những ảnh hưởng của nó trong thời đại số, chúng ta có thể dần dần giải phóng bản thân khỏi áp lực phải luôn hoàn hảo. Cuối cùng, như Taylor Swift đã nói, hãy “chấp nhận sự cringe” và nhảy theo nhịp điệu của riêng mình, bởi lẽ cuộc sống quá ngắn ngủi để lo lắng về những gì người khác nghĩ.